Poglavlje 4 od 8 · žar, folija, struja

Žar: od užarenog uglja do struje

Nargila bez toplote je samo vaza. Kako se grijao duhan mijenjalo je i okus, i pribor, i zdravlje.

2 min čitanja12 izvora

  1. ajamiŽar direktno na duhanu1
  2. mu'asselFolija između žara i duhana3
  3. 2015Studija: brzopaljivi ugalj i CO5
  4. 2019Studija: električni grijači7

Žar direktno na duhanu

Kod starog ajami načina žar leži direktno na natopljenom duhanu, bez ičega između.12

Folija i mu'assel

Vlažni mu'assel traži blažu toplotu. Zato se glava obično pokrije izbušenom folijom, a žar stavi na nju. Jedna patentna prijava iz 2015. opisuje baš taj uobičajeni način i predlaže glavu sa rubom koji drži foliju.312

Brzopaljivi i prirodni ugalj

Brzopaljivi ugalj premazan je tvarima kao što su nitrati i sumpor, da se brže upali. Centar za trovanja Univerziteta Vanderbilt upozorava da se ne zna kako udisanje tog dima djeluje na zdravlje.4

Studija iz 2015. pratila je po jedan komad uglja 90 minuta. Brzopaljivi je u prosjeku dao oko 3.700 ppm ugljen-monoksida, a prirodni oko 1.700 ppm. Prirodni je bio topliji: oko 292 °C prema 247 °C.5

Regulator toplote

Kaloudov patent US 9,237,770 opisuje ploču koja leži na glavi i prenosi toplotu žara na duhan, sa poklopcem kojim se toplota regulira. Žar više ne dodiruje ni duhan ni foliju.6

Struja umjesto žara

Američki univerzitet u Bejrutu je 2019. uporedio ugalj sa tri električna grijača. Struja je smanjila ugljen-monoksid za oko 90% i PAH za oko 80%, ali je akrolein, tvar koja nadražuje pluća, porastao nekoliko puta.7

Autori zaključuju da bi reklamiranje električnih grijača kao manje štetnih moglo zavaravati. Časopis Tobacco Control 2023. piše o usponu električnih grijača kao o novoj generaciji nargila.78

Ugljen-monoksid u lokalu

Žar stvara ugljen-monoksid. Zbog trovanja u shisha barovima Baden-Württemberg traži od lokala dovoljnu ventilaciju i detektore CO.910

Voda hladi dim, ali ga ne čisti: i poslije vode dim sadrži visoke nivoe otrovnih tvari.11

Na putovanju kroz 14 stanica

Odakle znamo

  1. 1WHO FCTC Knowledge Hub, "Waterpipe overview"
  2. 2The National, "Coffee houses of the Middle East"
  3. 3US 2015/0107607 A1, "Hookah Bowl" (Justia Patents)
  4. 4Vanderbilt University Medical Center, Tennessee Poison Center (2011), "What is a hookah?"
  5. 5Medford i sar. / et al. (2015), Undersea & Hyperbaric Medicine 42(4): ugalj i CO / charcoal and CO
  6. 6Google Patents, US9237770B2 "Hookah heat management accessory"
  7. 7El Hourani i sar. / et al. (2019), Chemical Research in Toxicology: električno grijanje i ugalj / electric vs charcoal heating
  8. 8Ben Taleb i sar. / et al. (2023), Tobacco Control, "Next generation waterpipe devices: the rise of electrical heating elements"
  9. 9PTA heute (2018), "Lebensgefährliche Kohlenmonoxid-Vergiftungen durch Shisha-Rauchen"
  10. 10Baden-Württemberg, "Konsequenzen aus Kohlenmonoxid-Vergiftungen in Shisha-Bars"
  11. 11WHO (2005), "Advisory note: waterpipe tobacco smoking"
  12. 12Wikipedia, "Muʽassel"

Nazad na Evoluciju nargileKreni na putovanje